14 Mar

FUPL: Jak zacząć grać.

Gry fabularne są traktowane często jako „zaawansowane” albo zbyt trudne do przyswojenia dla przeciętnego człowieka. Dzieje się tak w dużej mierze za sprawą ich konstrukcji – patrząc na półki z pięknie wydanymi podręcznikami, do klasycznych „RPG’ów” widzimy bowiem nie pudełka a opasłe tomy (często po kilkaset stron), które „musimy przeczytać i przyswoić” zanim zacznie się gra. To ma prawo odstraszać – zwłaszcza, jeśli obok mamy grę planszową, której instrukcja mieści się na 1 kartce, względnie w cienkiej książeczce.
Na szczęście istnieją również prostsze gry RPG (niektóre mają zasady mieszczące się również na jednej stronie) – część z nich jest wydawana, inne pisane są „dla przyjemności” lub publikowane jako „zapłać ile chcesz”. W chwili obecnej ilość i różnorodność systemów gier fabularnych pozwala na postawienie tezy, że każdy jest w stanie znaleźć coś dla siebie i co ważniejsze – dla swojego dziecka.
Osobiście preferuję systemy „uniwersalne”, pozwalające w jak najprostszy sposób zacząć grę w dowolnie wybranym świecie. Ma to duże znaczenie, jeśli gramy z młodymi ludźmi którym preferencje zmieniają się szybciej niż kolory w kalejdoskopie. Szukając RPG’a dla dzieci, zwracam też uwagę na mechanikę – oczywiście wiek ma tu znaczenie, ale moje doświadczenia wskazują, że bardziej skomplikowane zasady nie przekładają się na
ciekawszą grę. Większa jej część i tak odbywa się w świecie fantazji, o którym sobie opowiadamy. Właśnie tak najczęściej wygląda sesja RPG (również ta „dorosła”) – grupa ludzi spotyka się ze sobą, by wspólnie wejść w wyimaginowany świat i dobrze się bawić rozmawiając ze sobą. Kostki i karty postaci są pomocami, ułatwiającymi znalezienie wspólnej płaszczyzny i decyzje – podyktowane losem, co właściwie w takim świecie się dzieje. Ponieważ lubię praktykę, poniżej przedstawię jeden z takich systemów, a następnie pokuszę się o stworzenie z jego pomocą pewnego świata i krótkiej przygody w nim. Mam nadzieję, że te przykłady przekonają Was, że granie w RPG może być łatwe i przyjemne.
Co więcej, przygotowanie do gry nie trwa wiele dłużej niż rozłożenie planszy.

Freeform Universal (FU)

System uniwersalny, oparty na kostce sześcienej, której wyniki interpretowane są nie tylko jako „tak” / „nie” ale również „jak bardzo tak” / „jak bardzo nie”, za pomocą spójników „i” oraz „ale”. To bardzo prosty i pojemny system o charakterze narracyjnym, który jako wyniki testu podaje jedną z sześciu poniższych opcji:
 6 oczek: Tak i… – udało Ci się zdać test, a nawet uzyskać dodatkowy korzystny efekt.
 4 oczka: Tak – udało Ci się zdać test.
 2 oczka: Tak ale… – udało Ci się zdać test, ale musisz ponieść jakiś jego koszt.
 5 oczek: Nie ale… – nie udało Ci się zdać testu, ale pojawia się coś, co ułatwi osiągnięcie celu w niedalekiej przyszłości.
 3 oczka: Nie udało Ci się zdać testu
 1 oczko: Nie udało Ci się zdać testu i odniosłeś jakąś stratę.

Freeform Universal został stworzony przez Nathana Russela i udostępniony na licencji Creative Commons Attributions v 3.0 (Uznanie Autorstwa 3.0). Oznacza to, że można go rozpowszechniać, kopiować, tłumaczyć i tworzyć w oparciu o niego nowe rzeczy. Dzięki takiej licencji, dostępny jest setting „I know Kung-Fu” (nawiązujący luźno do filmów typu Matrix), „May The FU Be With You!” (w którym można przeżywać przygody w uniwersum Star Wars), „LEGO FU” (światy z klocków), post-apokaliptyczny „Hot – War” oraz kilka innych. Od niedawna, dostępne jest również swobodne tłumaczenie tego systemu, na język polski. Jak widać zakres możliwości jest niemal nieograniczony. Całość zasad, bogato opatrzonych wskazówkami i przykładami mieści się na 23 stronach w wersji angielskiej (25 w wersji polskiej), przy czym w podręczniku zawarta jest również szczegółowo rozpisana przygoda o klimacie zbliżonym do tego z filmów o Indiana Jonesie, razem z gotowymi bohaterami. Streszczenie zasad, mieści się na jednej kartce A4 i jest dostępne jako „odwrotna strona” karty postaci w polskiej wersji.


Całość tworzenia postaci dla graczy, zamyka się w sześciu prostych krokach (i nie wymaga ani jednej cyferki). W podobny sposób tworzy się bohaterów niezależnych podczas gry, oraz istotne miejsca i przedmioty.
Przydatne linki:
http://freeformuniversal.com/ – informacje o FU i hacki do niego, wersja angielska.
http://nathanrussell.net/fu/ – strona autora FU.
http://fu.netla.pl – strona z udostępnionym do pobrania polskim tłumaczeniem FU.


Czerwony kapturek w wersji FU
Ponieważ zacząć wypada od najmłodszych, poniżej przedstawię sposób adaptacji znanej bajki jako scenariusza w systemie Freeform Uniwersal. Jeśli zdecydujesz się na jego prowadzenie jako Narrator, pamiętaj że bajka może potoczyć się inaczej. Być może dzielny bohater wywiedzie wilka w pole, albo wcześniej dogada się z myśliwym i urządzą pułapkę zanim bestia dotrze do domku babci? To jedna z zalet gier RPG – alternatywna historia tworzona podczas sesji, wyzwala pokłady kreatywności. Świat, w którym toczyć się będzie gra to magiczna kraina, która leży za siedmioma rzekami i siedmioma górami. Rośnie tam spory las, na którego skraju leży mała osada. W niej mieszka razem ze swoją rodziną mała dziewczynka, którą wszyscy nazywają „Czerwonym Kapturkiem”.
Wypada tu zwrócić uwagę na to, że dziecko może chcieć mieć własną postać. Stwórz ją razem z nim – i porozmawiajcie o niej. FU nadaje się do prowadzenia zarówno przygód dla jednej osoby jak i większej ich ilości. Szczegółowe zasady, znajdziesz w instrukcji gry.
Dla potrzeb scenariusza, postać „Czerwonego Kapturka” została przygotowana osobno – znajdziesz ją poniżej.

Sceny
Planując scenariusz, warto rozpisać sobie kilka scen – przynajmniej takich, które mogą wydać się oczywiste, lub da się przewidzieć, że mogą zaistnieć jako miejsce akcji. Te poniżej opisane, mają za zadanie jedynie zainspirować Cię swoimi opisami. Jeśli dziecko będzie miało jakiś pomysł na ich rozszerzenie – dodawaj go, lub sprawdzajcie za pomocą kostki, czy się pojawi.

Scena początkowa – Dom rodzinny Czerwonego Kapturka:
 Opis: Tu zaczyna się gra. Czerwony Kapturek dostaje misję od mamy –
dostarczenie do chorej babci lekarstw i jedzenia, oraz wskazówki co do bezpiecznej drogi „Idź ścieżką przez las i nie zbaczaj z drogi”
 Atrybuty: Bezpiecznie, Miło
 Co może pójść nie tak: Dziecko, może zdecydować, że „misja go nie interesuje”.
Pozwól mu wtedy na wymyślenie jakiejś aktywności, która wywabi je do innej sceny.
Ono jest odpowiedzialne za historię tak samo jak Ty.

Pole:
 Opis: Bliskie okolice domu, graniczące z lasem. Miejsce styku bezpiecznego świata z tajemniczym i pełnym niespodzianek. Można na nim spotkać zarówno wilka, jak i myśliwego a może i jakąś wróżkę lub inną tajemniczą istotę.
 Atrybuty: Gorąco, Wysoka trawa z ziołami i kwiatami.

Las:
 Opis: Nieco mroczny i kryjący w sobie niejedną tajemnicę. Kusi i budzi
jednocześnie lęk, bezustannie szepcząc liśćmi swoje historie. W lesie wiją się wąskie ścieżki i rozsiane są świetliste polany. Czasami mogą w nim płynąć wąskie strumyki.
 Atrybuty: Mrok, Tajemnica, Dużo drzew i krzewów, Małe pole widzenia, Różne zwierzęta, Splątane ścieżki.
 Co może pójść nie tak: Można w nim zabłądzić.

Leśna droga do domku babci:
 Opis: Zapewnia złudne bezpieczeństwo przed niebezpieczeństwami lasu ale pozwala obserwować jego tajemnice. Wije się i przecina z innymi ścieżkami. Czasem pojawiają się na niej leśne zwierzęta (również wilk).
 Atrybuty: Jest kręta, można z niej zejść.
 Co może pójść nie tak: Można skręcić z niej w inną ścieżkę lub do lasu / na pobliską polanę.

Świetlista polana
 Opis: Świetlista polana, jest tajemniczym miejscem w lesie. Oferuje złudny spokój i ciszę. Kusi rosnącymi na niej kwiatami, jagodami i łagodnie szemrzącym strumykiem.
 Atrybuty: Wabi do siebie.
 Co może pójść nie tak: Można na niej zasnąć. Mogą ją zamieszkiwać psotne duszki.

Domek Babci  Opis: Domek, w którym mieszka samotna babcia, jest nieco podupadły. Od lasu oddziela go wąski pas pola (podobnego do tego przy domu rodzinnym)
 Atrybuty: Stary, Trochę zaniedbany.
 Co może pójść nie tak: Wilk może być tam pierwszy.

Tomasz M.

Michał

Rocznik 80. Nauczyciel i propagator gier analogowych i cyfrowych w szkole. Ulubiona gra: Pikuty.

More Posts

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Scroll Up