14 Wrz

Planszówkowa klasyka: ACQUIRE

Jednym z najwybitniejszych autorów gier planszowych w XX wieku był Sid Sackson (1920-2002), z zawodu inżynier budowlany, a z zamiłowania autor gier i książek o grach. Najbardziej znane gry Sacksona to Focus (Spiel des Jahres 1981), Can’t Stop, a przede wszystkim wydana po raz pierwszy 55 lat temu Acquire.

Gra ma stosunkowo proste rekwizyty: planszę, podzieloną na 108 sektorów, oznaczonych parą litera-cyfra, którą to parę można traktować jako współrzędne tego sektora (nawiasem mówiąc w pierwszym wydaniu gry symbole sektorów były naniesione na mapę świata), 108 płytek z symbolami takimi jak na planszy, po 25 akcji siedmiu sieci hoteli
(o nazwach Tower, Luxor, American, Worldwide, Festival, Imperial i Continental) oraz pieniądze.

Zasady gry są również bardzo proste. Gracz w swoim ruchu dokłada na planszę jedną
z posiadanych w ręku płytek, następnie kupuje (jeżeli chce i może) maksymalnie 3 akcje sieci hotelowych, a na koniec dobiera jedną płytkę. W zależności od tego, gdzie została położona płytka, może wystąpić jedna z czterech sytuacji:

  • płytka nie sąsiaduje z żadną inną – nic się wtedy nie dzieje
  • płytka sąsiaduje z pojedynczą płytką – powstaje nowa sieć
  • płytka sąsiaduje z jedną istniejącą siecią – sieć się powiększa
  • płytka sąsiaduje z dwiema (lub więcej) sieciami – następuje fuzja tych sieci

 

Najistotniejsza jest ostatnia sytuacja, czyli łączenie sieci, bo wtedy najwięksi akcjonariusze likwidowanej sieci otrzymują premie, a akcje przejętej sieci można albo zamienić
na gotówkę, albo wymienić na akcje sieci pochłaniającej albo zachować na później, licząc na to, że sieć się odrodzi. Jako że pieniądze można tylko pozyskiwać podczas fuzji sieci, trzeba tak planować rozgrywkę, żeby czerpać z tego źródła, bo inaczej nie ma skąd finansować zakupu nowych akcji.

W Europie Acquire produkowała od roku 1968 firma Schmidt Spiele. Pierwsze wydanie wyglądało podobnie jak amerykańskie. Różniło się tylko nazwami hoteli – najtańsze nazywały się  Airport i Festival, średnie Luxor, Imperial i Oriental, a najdroższe – Continental i Prestige. Później Schmidt wydał dwie wersje, różniące się grafiką pudełka, pod nazwami Hotel Konig i Hotel Haie. W roku 1993 wydana została w Niemczech najbardziej efektowna wersja Acquire, w ogromnym pudełku o wymiarach 50 x 32 cm.
Nie było w nim płytek, tylko karty z symbolami pól. Po wyłożeniu karty gracz stawiał na odpowiednim polu planszy budynek. Jak widać na obrazku, budynki były w różnych kolorach i różnej wysokości, ale nie miało to znaczenia dla przebiegu gry. (Zapewne Schmidt miał zapas budynków, wyprodukowanych do gry Manhattan i chciał je jakoś zagospodarować.) Zastawiona budynkami plansza wyglądała bardzo efektownie, aczkolwiek trochę utrudniały one orientację w sytuacji. Drugą zmianą było wprowadzenie w tym wydaniu zestawu 5 jednorazowych kart taktycznych dla każdego gracza. Kartę można było zagrać na początku swojego ruchu. Polecenia na kartach były takie:

  1. Gracz może wymienić dwie akcje aktywnego łańcucha na jedną akcję z banku
  2. Gracz może wziąć 5 dodatkowych kart z talii (przez 5 kolejek nie dobiera kart)
  3. Gracz w tej rundzie nie płaci za kupowane akcje
  4. Gracz może kupić w tej rundzie 5 akcji zamiast 3
  5. Gracz może zagrać kolejno 4 karty i postawić na planszy 4 hotele

W 1997 roku firma Schmidt planowała wydanie nowej wersji gry, opracowanej przez belgijskiego projektanta Rolanda Siegersa i zaakceptowanej przez Sacksona. W tej wersji plansza składała się ze 120 pól, oznaczonych symbolami od A-1 do E-6, przy czym każde pole występowało na planszy czterokrotnie. Dzięki temu gracze mieliby większe możliwości wyboru i mało prawdopodobne byłyby sytuacje, w których nie ma żadnego korzystnego ruchu. Celowo napisałem „mieliby”, bo firma Schmidt akurat wtedy zbankrutowała i gra nigdy nie weszła do produkcji (powstało tylko ok. 20 prototypów). Bankructwo Schmidt Spiele miało też taki skutek, że nie została wydana polska wersja gry, na co były spore szanse, bo firma Schmidt ściśle współpracowała wtedy z Granną.

W 1971 roku firma 3M odsprzedała prawa do gry Acquire wydawnictwu Avalon Hill. Początkowo nie wpłynęło to na wygląd pudełka i rekwizytów. Dopiero pod koniec lat
80-tych XX wieku zmieniona została okładka, choć kształt pudełka pozostał bez zmian.
Na zupełnie nowe wydanie, w większym płaskim pudełku i z kartami taktycznymi, trzeba było poczekać do roku 1995.

W 1997 roku wydawnictwo Avalon Hill zostało zakupione przez Hasbro. Jako że był
to okres wielkiego rozwoju intenetu, sieci hoteli zastąpione zostały „dotcomami”.
Z wyjątkiem jednej najtańszej sieci, nazwanej na cześć autora Sackson, pozostałe miały nazwy, sugerujące związek z nowoczesnymi technologiami: Zeta, Hydra, Fusion, America, Phoenix i Quantum.

Później Hasbro przekazało Acquire do innej podległej sobie firmy – Wizards of the Coast, która w 2008 roku wydała wersję, dostępną obecnie w sprzedaży. W tym wydaniu wróciły sieci hoteli, choć w trochę innym układzie – najtańsze to Sackson i Worldwide, średnie Imperial, Festival i American, a najdroższe – Continental i Tower. Zaletą wydania z roku 2008 jest stosunkowo niska cena, choć ci, którzy pamiętają starsze wersje, mogą być rozczarowani jakością wykonania.

Za początek ery eurogier uważa się zwykle rok 1995, gdy zostali wydani Osadnicy z Catanu. A jednak wielu znawców uważa, że gra Acquire, choć wydana ponad 30 lat wcześniej
i zaprojektowana przez Amerykanina, spełnia wszelkie kryteria, by nazwać ją eurogrą. Zresztą w kilkunastu eurograch można doszukać się inspiracji ideami z Acquire. Na przykład plansza Blockers podobnie opisana jest układem współrzędnych, a Linie Lotnicze Europa mają podobny sposób premiowania dominujących akcjonariuszy. Łączenie królestw w grze Eufrat i Tygrys przypomina fuzję sieci hoteli w Acquire. Inne gry nawiązujące w jakimś stopniu do Acquire to m.in. Reef Encounter, Stephensons Rocket
i Santiago.

Lloyd Solon, jeden z fanów Acquire, postanowił ulepszyć przepisy i proponował Hasbro dołączenie swojej wersji jako wariantu alternatywnego. Wydawca nie był tym zainteresowany, więc Solon zaczął sprzedawać swoje przepisy na e-bayu po $3,95.
Ja ich nie kupiłem, więc nie wiem, na czym polegają zmiany, ale na BoardGameGeek zostały one ocenione raczej negatywnie (a jeszcze bardziej negatywnie sama koncepcja sprzedawania własnych przepisów do wydanej przez kogoś innego gry). W chwili, gdy piszę ten tekst, Solon rozpoczął przedsprzedaż gry MEGAcquire, w której plansza złożona jest z heksów.


Gra wspiera rozwój umiejętności:



Michał Stajszczak: od 1990 roku jest właścicielem hurtowni gier planszowych. Oprócz działalności handlowej zajmuje się projektowaniem, tłumaczeniem i popularyzowaniem gier planszowych i łamigłówek.

Artykuł ukazał się w „Świecie Gier Planszowych”, opublikowany za zgodą autora i wydawnictwa Portal, dziękujemy bardzo za udostępnienie.

Michał

Rocznik 80. Nauczyciel i propagator gier analogowych i cyfrowych w szkole. Ulubiona gra: Pikuty.

More Posts

Scroll Up