18 Kwi

Go – strategiczna gra planszowa

Go_boardCzy zastanawialiście się kiedyś, jaka jest najstarsza gra planszowa na świecie?

Mamy na to odpowiedź. Jest to gra go -wywodząca się ze starożytnych Chin gra strategiczna. Według legendy, mogła powstać nawet 4 tysiące lat temu. Najstarsze historyczne wzmianki o grze pojawiły się jednak za czasów dynastii Zhou, której lata panowania przypadają na 1121 – 221 r. p.n.e. Go to nie tylko najstarsza gra na świecie, ale także jedna z najtrudniejszych i najbardziej wyzywających, a pomimo sędziwego wieku trzyma się znakomicie – nadal gra się w nią na całym świecie. Także w Polsce.

Każdy miłośnik planszówek powinien chociaż raz zmierzyć się z go, nazywaną przez mistrza szachowego Edwarda Laskera „cesarzem gier”. Jej zasady są dość proste. Celem gry, przeznaczonej dla dwóch osób, jest otaczanie swoimi kamieniami terytorium na planszy. Być może spotkaliście się kiedyś z grą w kropki – jest ona bardzo podobna.

Gracze przed rozgrywką witają się i życzą sobie miłej gry. Rozpoczyna czarny, odwrotnie niż w szachach. Kamienie kładzie się na zmianę, na przecięciach linii, nie w kratkach.

3d_goban_1

Kamieni nie zdejmuje się z ich miejsc, za jednym wyjątkiem – jeśli przeciwnik otoczy swoimi kamieniami wrogiego pionka, zbija go i zabiera jako jeńca, który liczy się jako jego punkt. W tym celu trzeba zająć wszystkie cztery przecięcia wokół danego kamyczka – jego tzw. oddechy (można powiedzieć, że „dusimy” kamień).

zbicie

Na powyższej ilustracji potrzebne są cztery kamienie. Jednak jeśli kamyczek leży na samym brzegu planszy potrzebne będą już tylko trzy, a jeśli w rogu – dwa.

Swoje kamienie można też łączyć w większe grupy, stawiając jeden obok drugiego. Kamienie nie łączą się na ukos. Taka grupa ma już więcej oddechów, i trzeba więcej kamieni przeciwnika aby je wszystkie zbić.

zbiciegrupy

Są pola, w które nie można zagrać, np. pola w których stoi już inny kamień, lub jest ono otoczone przez wrogich „żołnierzy” tak, że po zagraniu kamień nie miałby dla siebie oddechów. Na poniższej ilustracji czerwoną kropką oznaczone jest pole, na którym nie może zagrać biały – byłby to ruch samobójczy.

niedozwolony

To jeszcze nie wszystkie zasady, ale najważniejsze dla zrozumienia przebiegu gry. Wygrywa ten, kto otoczy swoimi kamieniami więcej przecięć na planszy, tak, aby nie dało się ich już zbić. Gracze po podliczeniu punktów i ogłoszeniu wyniku dziękują sobie za grę, mogą ją także omówić, żeby zastanowić się nad błędami które popełnili, podyskutować o ich strategii, albo skomplementować dobrą walkę rywala. Go jest bardzo angażującą umysłowo i emocjonalnie grą, dlatego nie każdemu może przypaść do gustu. Osoba, która dopiero poznała zasady, raczej nie ma szans w pierwszym starciu z bardziej doświadczonym graczem.

Doświadczenie i umiejętności gracza mierzy się japońskim systemem kyu-dan, znanym z innych azjatyckich gier, sportów i sztuk walki. Zaczyna się ze stopniem 30 kyu i dąży do 1 kyu, gdy przekroczy się zaś ten ostatni stopień, wskakuje się na stopień mistrzowski 1 dan i dąży do coraz wyższych. Jednak im większa siła, tym trudniej zdobyć kolejny stopień. Stopnie te zdobywa się czasami przez wiele lat, ale są nieocenioną pomocą przy organizacji turniejów, przy wspólnej nauce i znajdowaniu równych rywali do gry.

Dla początkujących poleca się uproszczoną wersję go, czyli atari-go. W atari-go celem gry jest tylko zbijanie kamyczków przeciwnika, można grać np. do pierwszego zbicia, do pięciu zbić albo kto pierwszy zbije kilka kamieni. To pomaga zrozumieć, szczególnie młodszym graczom, zasady „prawdziwego” go.

W Polsce działają liczne kluby go, których pełna lista jest dostępna na największym polskim portalu o grze go.art.pl. Na portalu tym są także najświeższe newsy ze świata gry, informacje o najbliższych turniejach i innych wydarzeniach goistycznych. Dla zainteresowanych nauką gry znalazł się tam darmowy, interaktywny kurs go, który znakomicie wyjaśnia zasady przez zdobywanie stopni: kursgo.pl.

W wielu polskich miastach są też nieoficjalne kluby, które nie mają jeszcze strony internetowej – aby dowiedzieć się o spotkaniach, znaleźć partnera do gry najlepiej zapytać w Facebookowej grupie społecznościowej „Go Polska – polscy gracze go”. Zaglądający tam codziennie gracze z całej Polski (i nie tylko) chętnie odpowiedzą na wszelkie pytania początkujących, pokierują do klubu czy udzielą wszelkich wyczerpujących informacji na temat gry. Jeśli nie można znaleźć partnera do gry na żywo, można zagrać przez internet, używając serwisów do gry online, np. Kurnik, KGS Go Serwer, TygemGS Online Go ServerDGS Dragon Go Server i wiele innych. Zrzeszają one graczy z całego świata.

Regularnie są też organizowane turnieje, w których można wygrać np. sprzęt do gry, książki do nauki gry, lub inne upominki związane z kulturą gry czy ogólnie kulturą azjatycką. Przykładowo, jest zwyczaj, aby obdarowywać każdego turniejowego debiutanta niewielkim japońskim wachlarzem.

Go i kultura goistów naszpikowana jest podobnymi miłymi akcentami, co dodatkowo wciąga do gry i cementuje przyjaźnie. Wielu goistów, jak i wybitnych myślicieli wszelkich epok uważa, że gra rozwija analityczne myślenie, umiejętność planowania naprzód, poprawia koncentrację, co przydaje się w licznych sferach życia. Serdecznie polecam wszystkim miłośnikom gier umysłowych opartych na rywalizacji i nie tylko.

Źródła ilustracji:

http://pl.wikipedia.org/wiki/Go,

http://en.wikipedia.org/wiki/Rules_of_go,

http://senseis.xmp.net/

Beata Cholewińska

Studentka etnologii i antropologii kulturowej na Uniwersytecie Wrocławskim, raczkująca badaczka gier, goistka.

More Posts

Scroll Up